дар хошияи акс

Ин аксро аз чавонии худ дар "Дунё"-и (мой мир) Назир дарёфтам. Ачаб аксе! Ачаб дунёе. Зиёд шод шудам, болидам, мисле ки дар ин шахри хамеша тираи Прага нихоят хуршед тулуъ кард, равшании осмон дидам, самои нилгун.
Ин акс маро дар дунёи чанд соли пеш зинда кард, дунёе, ки хеле поктар аз дунёи имрузии ман аст.
Худам хам тасаввур намекардам, ки ба ин хадд пазмони даврони донишчуии худ шудаам. Ба назар, ин кадар фосилаи бузург аст миёни имрузу дирузи мо.
Дирузе, ки "тиллои" буд.
Дирузе, ки дар нисбаташ бекадри кардем.
Дирузе, ки дируз дуруст дусташ надоштем.
Дирузе, ки натавонистем хифз кунем.
Дирузе, ки ба имруз нарасид.
Дирузе, ки ба Имруз бадал нашуд.
Дирузе, ки имруз нест.
Намедонам, Назир чаро он аксро дар "дунё"-и худ чой дод. Намедонам, чиро мехост бозгу кунад, чи мехост бигуяд ба тамошогарони олбумаш.
Аммо кори бисёр савоб кард: дилеро шод кард!
ДИЛИ МАРО!!!
Ин акс ба назар, чизе намегуяд, чуз ин ки панч чавон руйи даст нони "бозори" ва як шиша оби газдори "Буратино" ба суйи аккос нигох мекунанд.
Хама нигох мекунанд. Нигохи соф, бегараз, ояндадор.
Аммо ин акс яке аз бехтарин аксхо аз даврони донишчуии манн аст, ки бароям бисёр азиз мебошад. Нон, "Буратино", якчо пиёда то ба китобхонаву хона рафтанхо, бахсу шухиву хамчо буданхо...
Бисёр ташаккур, Назирчон, ки бори дигар маро ба ёди он айёми зебову бебозгашт бозгашт доди!!!
Ку холо имконе ки як даме бо хам бошем, пахлуи хам, ру ба руи хам, дар сухбати "хаштгона"-и худ...
Ку он оши ланч, вале нихоят ширин пухтанхо...
Ку он нишасту бархостхо дар кулбаи факиронаи Фазлуллоху шухихои гарму хунуки Восееву Мукиму "хушдомангайбатхо"-и Файзиддину приколхои намакини Курбону сигордудкунихои ботакаббур, аммо зебандаи Умару муинхонихои Фазлуллохи ошику хушсадо... ва содагуфторхо (ё шояд файласуфихо)-и Арбоби азиз...
Ку Саидаву Тахминаи хамеша пуртабассуму "охи дили бачахо", Нилуфари танбалу дар дусти беназир, Гулбахори хамеша недоволний, аммо бо дили софу барно, Фарангиси ширинидустдору дастобадаст…
Ояти зиндадил, Ситорахои чанубиву шимолии тану тушашон яке, Нигораи оханинасаб, Мавчудаву Файзаливу Бунафшаву Зебуннисову Дилшоду Сайраму Лолаву Рисолату Амирхучаву Бурхону Абдухалиму… Хар яке дигар, ки табассуму чехраи бозашон дар дили ман чойгохи бузургеро касб кардаанд.
"Боз мехохам, ки аз нав кудаки нодон шавам…"
Боз мехохам, ки аз нав кулли дустони хамсабакамро якчо бубинам, бо онхо хамнишини кунам, дилкушои кунам, рахнамои кунам.
Дил мехохад, ки боз хам пиёда биравам суйи "Чазира", чазираи орзухо, чазираи дустон, чазираи дилнавозон, чазираи хамовохо, чазираи хамсадохо.
Дил мехохад, бо дустони ширини худ бошам, лахзае дигар.
Лахзае дигар худро донишчу эхсос кунам, лахзае дигар дилкушои кунам.
Лахзае дигар вориди он дунёи бебозгашт бишавам, ки дустон хар нозатро мебардоранд, машварат медиханд ва бидуни тарс, бидуни дипломатияву сиёсату сохтагиву бофтаги (ки холо безор шудаам), рози дил кунам бо дустони хамешадардилам.
Лахзае лаззати он ишкро, ки сарогоз ёфта буд махз дар он айёми афсонави, дубора бичашам.
Он ишкро, ки боз хам яке аз хамсабакони азизам ба ман эхдо кард.
Он ишкро, ки ба дилам хангома андохт.
Он ишкро, ки ба дилам ХАНГОМА андохт!
Ку он солхои рафокат, садокат, ошики, ковишхо, омузишу хамнишини, хамдасти, хамрахи?
Танхо умед аст, ки хамДили бокист!
Чун агар ин хам нест, Дирузи мо нест!
Чун агар ин хам нест, дирузи мо бофтае, афсонае беш нест!
Чун агар ин хам нест, мо нестем!
Мо нестем???
ё, МО ХАСТЕМ?!
Худовандо, дустони аз дида дуру ба дил хамеша каринамро нигах дор!
Ба ёди он рузхо рузхои зиёди дигар пушти сар мекунам...
Носталгия зури мекунад.
Дустон дури...

Бо умеди дидор,
Носирчон, Прага,
08.11.2009

Ќароре, ки бо Сарќонун мухолифат дорад

Ќарор дар мавриди пулакї шудани иттилоъ аз маќомоти давлатї, ки ахиран Њукумати Љумњурии Тољикистон ба имзо расонд, зидии Сарќонун ва ќонунњои дигари соња аст

Аз ин пас тибќи ин ќарор њар як шахс ё ширкату муассисањо, ки мехоњанд аз муассисањои давлатї иттилоъ бигиранд, бояд нархи онро пардохт кунанд.
Нархи њар як сањифаи иттилоъ на бештар аз 35 сомонї муайян шудааст.
Њамакнун алоќамандон барои ошної пайдо кардан бо санадњои давлатї, нусхабардорї, љавоб ба нома ва њатто сўњбат бо масъулон бояд расман маблаѓ супоранд. Барои ироаи иттилоъ њафт рўз муќаррар шудааст.
Дар ќарор таъкид шудааст, ки идорањои давлатї вобаста ба ањамияти иттилоъ метавонанд онро бањогузорї кунанд. Вале дар њамоњангї бо Агентии зиддимонополї.
Аммо ин ќарор сару садоеро миёни журналистон ба миён овардааст. Хуршеди Атовулло, сармуњаррири рўзномаи «Фараж» мегўяд муассисањои давлатї аз њисоби андози мардум фаъолият доранд. Чї гуна мешавад, ки онњо кори худро дар ивази пул ба ин мардум фурўшанд? Ба андешаи ў: «Мувофиќи ќарори мазкур муайян кардани нархи иттилоъ ба худи нињодњо вобаста карда шудааст ва боварї дорам, ки нињодњои лозима, аз ќабили Прокуратураи генералї, ВКД, Вазорати тандурустї ва амсоли ин нархи иттилоъро барои дастрасї наёфтани журналистон ба осмон мебардоранд. Фикр мекунам ќароре, ки њукумат баровардааст, ба Сарќонун ва ќонунњои кишвар мухолиф аст. Ба он хотир, ки масъалаи дастрасии шањрвандон ба иттилоот дар ягон љо зикр нашудааст, ки бо пул бошад».
Воќеан, њам Сарќонуни кишвар ва њам Ќонун «Дар бораи матбуот ва дигар ВАО» дастрасии мардумро ба иттилоъ кафолат додааст. Масалан, дар моддаи 5-и Ќонун «Дар бораи матбуот ва дигар ВАО» чунин омадааст: «Ташкилотњои давлатию сиёсї ва љамъиятї, њаракатњо ва шахсони мансабдор вазифадоранд, ки ба воситањои ахбори омма маълумоти заруриро дињанд». Ё моддаи 27-и њамин ќонун чунин таъкид кардааст: «Шањрвандон њаќ доранд, ки тариќи воситањои ахбори омма фавран дар бораи фаъолияти маќомоти давлатї, иттињодияњои љамъиятї ва шахсони мансабдор маълумоти аниќ ба даст оранд.
Воситањои ахбори омма њуќуќи аз маќомоти давлатї, иттињодияњои љамъиятї ва шахсони мансабдор гирифтани ахборро доранд. Маќомоти давлатї, иттињодияњои љамъиятї, шахсони мансабдор ба воситањои ахбори омма маълумоти зарурї дода, барои шинос шудан бо њуљљатњо имконият муњайё мекунанд».
Ва тибќи њамин моддаи ќонуни мазкур дар њолати саркашї кардан аз додани иттилоъ чї маќомоти давлатї, чї иттињодияњои љамъиятї ва чї шахсони мансабдор ВАО метавонад то ба суд мурољиат кунад.
Ба андешаи Хуршеди Атовулло дар мавриди нишастҳои матбуотї дар ќарор чизе гуфта нашудааст, ки онњо низ пулакї мешаванд ё на. Ба њамин хотир, ин ќадами дигар аст барои душвортар намудани дастрасии ВАО ва мардум ба иттилоот.
Мањмудљон Сараев, корманди бахши тањлилии Дастгоњи Президенти љумњурї ба хабарнигори радиои Би-Би-Си гуфтааст, хабарнигорон аз ин ќарор набояд нигарон бошанд. Зеро, иљрои ин ќарор дар фаъолияти онњо таѓйироти љиддиеро ба амал нахоњад овард. Ба гуфтаи М. Сараев, ин ќарор пардохти бањои иттилоеро дар назар дорад, ки бо харљи зиёдатї дар ихтиёри маќомоти давлатї ќарор мегиранд. Яъне, агар вазорате ба дигар маќомот матолиби тањлилї фармоиш додаст, ироаи он ба хабарнигорон метавонад пулакї бошад. Аммо дар њолатњои дигар хабарнигорон барои дарёфти хабаре ё иттилои расмї набояд ба маќомоти давлатї маблаѓ пардохт кунанд.
Вале Нуриддин Ќаршибоев, раиси Анљумани расонањои мустаќили Тољикистон, ин иддаои М. Сараевро нодуруст арзёбї мекунад. Ба гуфтаи вай: “Дар њељ банди ин санад дар бораи имтиёзоте барои хабарнигорон ишора нашудааст. Яъне, хабарнигорон дар канори њамаи ниёзмандон барои дарёфти иттилоъ аз нињодњои расмї бояд маблаѓ пардохт кунанд”.

Умаралии Сафаралї